Ders İçerikleri

YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI ve DERS TANIMLARI

Suç Araştırmaları Programı

Bu dersin en temel amacı bir doktora ve  yüksek lisans öğrencisine veya bir araştırmacıya akademik çalışma yapma yeteneği kazandırmaktır. Bu açıdan bir  sosyal alandaki çalışmanın nasıl, hangi yöntemlerle ve araçlarla yapılacağının öğretilmesi en önemli noktadır.  Özellikle, nicel ve nitel yöntemler ve bunların beraber kullanımları önem kazanmaktadır.  Akademik çalışma ve araştırmalarda izlenecek aşamalar bu derste verilerek öğrencilerin yaptıkları araştırma ve çalışmaları anlamlı kılmaları sağlanacaktır. Bu ders özellikle araştırma yaptırtarak, seminerlerle ve tartışmalarla yöntem uygulamaları yaptırtarak işlenecektir.

Suç Sosyolojisi

Bu ders suçun sosyolojik analizini yapmayı hedeflemektedir. Bu çerçevede, suçu doğuran/etkileyen sosyal çevre, eğitim, kültür, yaş, cinsiyet, işsizlik ve sınıf gibi toplumsal faktörler üzerinde durulacaktır. Suç sosyolojisi dersinde suç kavramı, sosyoloji biliminin teorik ve ampirik yöntemlerinden faydalanılarak irdelenecektir.

Kriminolojide Çağdaş Yönelimler

Kriminoloji alanındaki yeni konu ve yaklaşımlar bu dersin muhtevasını oluşturmaktadır.  Bu çerçevede eleştirel kriminoloji, radikal suç teorileri, yapısalcı ve post-yapısalcı yaklaşımlar, feminist suç teorisi, sosyal kontrol ve disiplin gibi konular, kriminolojideki klasik yaklaşımlarla karşılaştırmalı bir şekilde ele alınacaktır.

Suç Morfolojisi (Suç Hukuku)

Bu derste suçun MORFOLOJİSİ (maddî yapısı) ve daha çok kolluk yönünden önemi üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda i. Hareket yönünden: Neticesi harekete bitişik suçlar ile mesâfe suçları; hareketin şekilleri bakımından suç türleri; ii. Hareket yeteneği yönünden maddî suç-şeklî suç; ânî suç-mütemâdî suç ile harekete bağlı suç; iii. Suçun işlenildiği yer bakımından mesafe suçları, hudud aşan suçlar; iv. “Suçun işlenildiği yer kanunları derhal uygulanır kuralının” istisnasını oluşturan suçların içerik bakımından değerlendirilmesi; v. Koğuşturma hukuku bakımından kamu davası-şahsî dava konusu suçlarda temel ayırımın içeriği; vi. Kusur yönünden suçun değerlendirilişi: kasdî-taksirli suçun özellikleri ile kusursuz (objektif) sorumluluğu gerektirici suçun temel esprisi; vii. Suçun gerçekleşmesi şekilleri; suçun oluşması ve/veya teşebbüs aşamasında kalması durumları. Tüm bu konularda genelde suçun maddî hareket yönü üzerinde durularak, isbat hukukunda yarayacak olan delillerin toplanılması, olay yerinin incelenmesinde önemli görev yüklenecek olan genelde kolluğun, özelde ise polisin yetki ve sorumlulukları öne çıkarılacaktır.

Suç ve Suçlu Psikolojisi

Bu ders suçun psikolojik unsurlarını incelemektedir.  Suç ve suçlu tipleri, kişiliğin ve bilinçaltının suçla ilişkisi, suçun psikoanalitik boyutu bu dersin temel konularını oluşturmaktadır. Dersin amacı, suçu açıklamada ve suçlulukla mücadelede psikolojinin ve psikoanalizin katkılarını ortaya koymaktır.

Kolluk Yetkileri

Hukukun üstünlüğünün egemen kılınmasında önemli bir rol oynayan kolluğun temel görevi hizmet ettiği toplumun can ve mal güvenliğini korumak, suçu önleyerek ve işlenen suçların faillerini bularak suç korkusundan uzak huzurlu bir ortam oluşturmak ve neticede kamu düzenini sağlamaktır.  Kanun koyucu, kolluğu, bu görevini yerine getirebilmesi için, başka hiç bir kamu görevlisine vermediği, durdurma, arama, yakalama, kuvvet kullanma gibi yetkilerle donatmıştır. Bu dersin amacı, kolluğa verilen bu yetkileri tanımlamak ve sınırlarını belirlemektir.

Avrupa İnsan Hakları Hukuku ve Kolluk

Bu ders Avrupa kamusal mekanında ortaya çıkan ve kolluk bakımından önemli olan temel hukuki ilkeleri ve bunların uygulamasını irdeleyecektir. Bu bağlamda özellikle iki sözleşme üzerinde yoğunlaşılacaktır: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İşkenceyi Önleme Sözleşmesi. Türkiye’nin taraf olduğu bu iki sözleşmenin kolluk bakımından getirdiği yükümlülükler, uygulamada ortaya çıkan aksaklıklar ve çözüm yolları özellikle AİHM’nin içtihatları ışığında ele alınacaktır.

Suç Önleme Stratejileri

Suçun önlenmesinde özellikle suç işlenmeden önce alınması gereken önlemlerle ilgili teorik ve pratik yaklaşımlar bu dersin özünü oluşturmaktadır. Suçla mücadelede polislik modelleri (proaktif polislik, önleyici polislik ve adli/tepkisel polislik) ve bağlantılı konular detaylı şekilde bu derste ele alınacaktır.  Polisin suç önlemede rolü, faaliyetleri ve gerekli yol ve yöntemler ana tartışma konuları olacaktır.

Türkiye'nin Toplumsal Yapısı

Ders, ülkenin yöneticisi olacak master öğrencilerine yönetecekleri toplumun özelliklerini öğretmeyi amaçlamaktadır. Ele alınacak başlıca konular ise şunlardır: Türkiye'nin nüfusunun özellikleri (yaş, eğitim, cinsiyet, meslek, dinsel ve etnik köken vs.), Osmanlı’dan devralınan miras (Batıcılık, etnik ve dinsel bağlantılar, dışarıda kalan topluluklarla bağlar vs), Kurtuluş Savaşının etkisi, devrimler, toplum ve siyaset, Türkiye’nin toplumsal kurumları (aile, eğitim, ekonomi, siyaset, din, boş zamanlar), dış dünyanın etkisi, asker-sivil ilişkileri, göçler (yurtdışından, yurtdışına, içgöçler, terör ve göç, kentleşme sorunları, gecekondular...), değişme, toplumu birleştirici ve ayrıştırıcı unsurlar.  Ders daha ziyade seminer hazırlanması ve konular üzerinde tartışılması şeklinde işlenecektir.

Delil Hukuku

Bir suçun işlenip işlenmediği, kim tarafından işlendiği veya suç oluşturan davranışın hangi şekilde gerçekleştiği konularında uyuşmazlık konusu olan tartışmalı noktaları ispatlamak için kullanılabilecek hukuki vasıtanın incelenmesi bu dersin konusunu oluşturmaktadır. Delillerden sonuç çıkarmanın hangi esaslar çerçevesinde olacağı, delil ile ispata ihtiyaç duyulan uyuşmazlıkların neler olduğu, delilleri sunma yükümlülüğünün kimde olduğu, delillerin ikna kabiliyeti, lehe ve aleyhe deliller, delillerin özellikleri, delilleri değerlendiren makamların sahip olduğu takdir yetkisine kullanmasına yol gösterecek ilkeler, delillerin çeşitli açılardan tasnifi, belgeler, beyanlar ve eşyalar, beyanların özgür irade ürünü olması, özgür iradeyi ortadan kaldıran haller, delillerin elde etme ve muhafaza edilmesinde uyulacak kurallar, delillerin elde edilmesinde uyulması gereken kuralların görmezlikten gelinmesi durumunda delillerin ispat aracı olarak kullanılıp kullanılamayacağı gibi delil hukukunun temel konuları bu derste ele alınacaktır.

Suç Mağdurları Bilimi(Viktimoloji)

Suç mağdurlarının geldikleri sosyo-ekonomik kesime, yaşa, cinsiyete ve eğitim durumuna göre profillerinin incelenmesi bu dersin temel amacıdır.  Aile içi şiddet, kadına yönelik şiddet, çocuk ihmali ve suiistimalinin boyutları, suç mağdurlarına yönelik yasal düzenlemeler, kamu ve özel kuruluşların yaklaşımı gibi konular, Batı ülkeleriyle karşılaştırmalı bir şekilde ele alınacaktır.

Anayasal Haklar ve Kolluk

Bu ders, Anayasa’da korunan temel hak ve özgürlükleri kolluk açısından incelemektedir. Yaşama hakkı, işkence ve kötü muamele görmeme hakkı, kişi özgürlüğü ve güvenliği gibi anayasal hakların unsurları vurgulanacak ve  bu hakların ihlal edilmemesi için kolluğa düşen sorumluluklar tartışılacaktır. Bu bağlamda, anayasal hakların uygulanmasından kaynaklanan sorunlar ve özellikle de anayasa yargısında söz konusu hakların sınırlarına yönelik içtihatlar analiz edilecektir. Dersin temel amacı, öğrencileri bireyin sahip olduğu anayasal haklar ve sınırları konusunda bilgilendirmek ve bu hakların demokratik sistemler açısından taşıdıkları önemi anlatmaktır.

Türkiye'de Organize Suçlar

Organize Suçlar dersinin amacı, organize suç konusundaki genel konseptleri, akademik, hukuki ve ampirik tanımlamaları, organize suçun temel unsurlarını, niteliklerini, etkilerini ve temel modellerini ortaya koymaya çalışmaktır. Bu amaçla, en yaygın ve en çok başvurulan suç teorileri çerçevesinde organize suçluluğa ilişkin bir takım teorik konu ele alınacaktır. Öncelikle sosyolojik teori ve yaklaşımlara bağlı olarak ‘organize suç’ konusu ele alınacak, bu bağlamda özellikle organize suçun ‘sosyal sermayesi’ üzerinde durulacaktır.

‘Sosyal tarihçi’ bir yaklaşıma atıfta bulunulmak suretiyle Türkiye’deki organize suçun tarihsel geçmişi irdelenmeye çalışılacak; ayrıca, Türkiye’deki organize suç gruplarının temel faaliyet alanları incelenecektir. Mevcut bilgi ve belgeler ışığında Türkiye’deki organize suç ve gruplarının en belirgin ve tipik vasıf ve nitelikleri, sistematik bir şekilde ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Müfredatın önemli bir bölümü Türkiye’nin organize suçluluğa karşı aldığı yasal tedbir ve uygulamalarına ayrılacak, bu amaçla eski 4422 Sayılı Çıkar Amaçlı Suç Örgütleriyle Mücadele Kanunu hakkında kısa ve genel bilgiler verildikten sonra ilgili mer’i kanunlar çerçevesinde konu işlenecektir.

Bu bağlamda özellikle aşağıdaki kanunlar ve maddeleri üzerinde durulacaktır: 5237 Sayılı TCK Madde 220: Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçu (Suçun Tanımı, Özellikleri, Maddi ve Manevi Unsurları vs.); 5271 Sayılı CMK Madde 250, 135 vd. İlgili Hükümler Çerçevesinde İletişimin Dinlenmesi, Teknik Takip, Kayıt ve Verilere Ulaşma, Gizli Görevli/Soruşturmacı Kullanma, Tanık ve Görevlilerin Korunması ve Yargılama Usulleri; ve 03. 7. 2005 tarih ve 5397 sayılı Kanun çerçevesinde istihbarat faaliyetleriyle ilgili getirilen yeni düzenlemeler.

Kentleşme ve Suç

Kırdan kente göç önemli toplumsal değişmelere yol açar. Bu değişmeler her türlü insan ilişkisinin yeniden oluşması demektir. Yapısal değişiklikler fiziksel yapıyı etkilediği gibi, kişilerin davranışlarının, kişilerin davranışlarının ve hatta heyecanlarının değişmesine yol açar.bu değişimler irdelenecektir.

Kentleşme gelenekleri ve görenekleri eriterek düzensizliklerin ve problemlerin kaynağı olmaktadır. Her göç, insanları ruhsal stresle karşı karşıya bırakır. Göçle birlikte eski sistem ve mekanizmalar çözülür, ancak yenileri eskilerin yerini henüz alamamıştır.bu değişimler irdelenecektir.

Suçlulukta önemli bir etken çarpık kentleşme ve gecekondulaşma olarak karşımıza çıkmaktadır. Genellikle suçun köy ve küçük şehirlere göre büyük şehirlerde daha fazla işlenmekte olduğu saptanmıştır. Kentleşme ve suç arasındaki ilişki tartışılıp çözüm önerileri üzerinde durulacaktır.

Demokratik Sistemlerde Siyasal Suçlar ve Terör

Bu derste tartışılacak başlıca konular şunlardır: ‘Siyasal suç’ kavramının tarihsel gelişimi; ‘siyasal suç’ kavramını açıklayan görüşler; siyasal suçun sonuçları: (a) Ulusal Ceza Hukuku açısından, (b) Uluslararası Ceza Hukuku Açısından (‘Siyasi Suçların İadeden İstisnası’ doktrini); siyasal şiddet, terörizm ve siyasi suç ilişkisi; siyasi suç ve demokrasi; liberal demokrasilerde siyasal şiddet ve terörizm; liberal demokrasilerde terörizmle mücadele: ‘kabuledilebilirlik’ ve ‘etkililik’ sorunu.

Ceza Adaletinin Temel İlkeleri

Böyle bir dersin verilmesinde güdülen temel amaç; ı. Olay yeri inceleme ve deliller toplamada, delillere ulaşmada faaliyet gösterecek kolluğun o özlü ilkeleri gözardı etmeden yola çıkılmalıdır. ıı. “Delilsiz dava batıldır.” ilkesinin her an yaşatılması; “şüphe üzerine mahkumiyet kararı vermektense, şüphe üzerine beraat kararı vermenin daha yerinde olacağı” düşüncesi zihinlere yerleştirilmelidir. ııı. Ceza adaletinden sapılıp kişinin mahkum edilmesinde, daha sonra adaletin sağlıklı gerçekleşmediği anlaşıldığında artık atılan adımlardan geri dönülmenin mümkün olamıyacağı gerçeği kavranılmalıdır. ıv. Önyargılı hareketle maddî deliller toplanılması ya da üzerinden uzun süre geçmesi veya görgü tanıklarının adreslerinin yitirilmesi türünden delillerin elden çıkmasından sonra, onları ele geçirmeye çalışmak, anılan türden ilkelerin önemli ölçüde ihlâline ve ceza adaletinin somut olarak gerçekleşmesine engel oluşturur. v. Ortada bir şüphe var ise bundan suçun tüm şeriklerinin işin karakol aşamasında ve/veya haklarında alınacak polisiye önlemlerin uygulanmasında da yararlandırılmalılar, aralarında bir farklı ayırım olmamalıdır. vı. Anılan hedefler yalnız yargılama aşamasında değil, yargılama öncesi iş ve işlemlerde de en az o kadar önemli ve geçerlidir. Zira yargılama makamları hatta AİHM, işin bu yönüne uyulup uyulmadığını da yargılama sırasında gözardı etmemektedir.

Adli Bilimler

Adli bilimler esas olarak, suç olaylarının, bu olaylarla ilgisi olduğu düşünülen çok çeşitli bulguların bilimsel ve teknik yöntemlerle incelenerek aydınlatılmasıyla ilgili bilim dalları topluluğudur. Bu dersin amacı, suç araştırmalarının kaçınılmaz bir parçası olan adli bilimler kavramının tanıtılması ve adli bilimleri oluşturan uygulamalı bilim dallarının uğraş alanlarının ana hatlarıyla anlatılmasıdır.

İnternet ve Bilişim Suçları

İnternetin sınır tanımayan özelliğinin de büyük katkısı ile bilgi küreselleşmektedir. Küreselleşen bu bilgiden suç örgütleri de önemli oranlarda yararlanmakta ve internet üzerinden yapmış oldukları eylemler ile geleneksel suç türlerinden farklı bir yeni bir suç tipolojisinin doğmasına neden olmuşlardır. Bilişim teknolojilerinde meydana gelen baş döndürücü gelişmeler, yasaların bu gelişmeler karşısında yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Yasa uygulayıcılarının önünde gerçekten önemli sorunlar bulunmaktadır. Bu derste bilişim suçlarının hukuki boyutu, bilişim suçlarının çeşitleri ve güvenlik güçlerinin bilişim suçları ile mücadelede karşılaştıkları sorunlar tartışılacaktır.

GÜVENLİK STRATEJİLERİ ve YÖNETİMİ PROGRAMI

Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri

Bu dersin en temel amacı bir doktora ve  yüksek lisans öğrencisine veya bir araştırmacıya akademik çalışma yapma yeteneği kazandırmaktır. Bu açıdan bir  sosyal alandaki çalışmanın nasıl, hangi yöntemlerle ve araçlarla yapılacağının öğretilmesi en önemli noktadır.  Özellikle, nicel ve nitel yöntemler ve bunların beraber kullanımları önem kazanmaktadır.  Akademik çalışma ve araştırmalarda izlenecek aşamalar bu derste verilerek öğrencilerin yaptıkları araştırma ve çalışmaları anlamlı kılmaları sağlanacaktır. Bu ders özellikle araştırma yaptırtarak, seminerlerle ve tartışmalarla yöntem uygulamaları yaptırtarak işlenecektir.

Devlet, Bürokrasi ve Polis

Bu dersin temel amacı, günümüzün modern devletinin ne işlevler gördüğünü, ve modern devlet konusunda ne gibi yaklaşımlar olduğunu ele alarak modern bürokrasinin açıklanması ve polisin bu yapıdaki rolü ve yerinin ele alınmasıdır. Bu açıdan temel konular, geleneksel devlet, modern devlet,  devlet teorileri, bürokrasi teorileri ve bu yapılarda polisin rolü  olacaktır. Genel bakışın ardından Türkiye bağlamında devlet, bürokrasi ve polis konusunda gelişim ve teorik tartışmalar ve analizler yapılacaktır. Bu ders tartışma, seminer  ve ödev verme şeklinde işlenecektir.

İnsan Kaynakları Politikası

Dersin amacı örgütlerde insan kaynaklarının etkin ve verimli kullanılabilmesi için gerekli hususlar üzerinde çalışmalar yapmaktır. Teşkilatların en önemli unsurlarından olan insan kaynaklarının geliştirilmesi örgütsel amaçlara ulaşmada bir temel teşkil etmektedir.
Derste üzerinde durulan konular:  Giriş- İnsan Kaynakları Politikası; İnsan Kaynaklarının Stratejik Planlaması; Özel Güvenlik ve Genel Güvenlik; İşe Alma (Personel Temini); Yükselme (Terfi); İK Eğitimi ve Geliştirilmesi; İK Değerlendirmesi; Personel Hakları ve Örgütlenme; İş Analizi; Verimlilik, Etkililik; Kamu Personeli ve Siyaset; Orta ve Üst Kademe Yöneticilik; Uluslar arası İKY; Ücret Sistemi; Çalışma Düzeni; Ailevi ve Sosyal Sorunlar; Kriz Durumlarında İKY; Cinsiyet Ayırımı.

İç Güvenlik Politikaları

Bu derste Türkiye’de iç güvenliğin sağlanmasında izlenen genel politikalar ele alınacaktır. Bu noktada devletin ve hükümetlerin izlediği güvenlik stratejileri detaylı tartışılacaktır. Özellikle ülke içinde terör, organize suç ve diğer suçla mücadele eden güvenlik birimlerinin ülke çapında uyguladıkları güvenlik yol ve yöntemleri detaylı analiz edilip işlenecektir. Bu ders tartışma, seminer  ve ödev verme şeklinde işlenecektir.

Güvenlik Birimlerinde Yönetim Teknikleri

Bu dersin temel amacı güvenlik birimlerinde çağdaş yönetim tekniklerinin nasıl uygulanabileceği ile ilgili teorik tartışmalar yapılacaktır. Bu bağlamda stratejik yönetim, performans yönetimi, toplam kalite yönetimi, mali yönetim, risk yönetimi, zaman yönetimi, bilgi yönetimi gibi konular güvenlik birimlerine uygulamalı biçimde ele alınacaktır. Bu ders tartışma, seminer  ve ödev verme şeklinde işlenecektir.

Güvenliğin Sosyal Temelleri

Güvenliğin teorik temelleri dersinde genel olarak güvenlik kavramı ve güvenliğin açılımı üzerinde geniş bir şekilde durulacaktır. Bu çerçevede bu derste işlenecek konu başlıkları şunlardır: güvenliğin gerek canlılar gerekse insanlar açısından gerekliliği; güvenliğin çeşitleri; güvenlik hizmetlerinin devlet, toplum ve kamuoyu açısından çağrışımları; güvenlik hizmetlerinin dünden bugüne yerine getiriliş şekilleri; güvenlik hizmetlerinde yöntem, kapsam, yetki ve sorumluluklar ile teşkilatlanma ilkeleri.

Yönetim Psikolojisi ve Örgütsel Davranış

Yönetimde insan davranışlarını ön plana çıkaran  Yönetim Psikolojisinde, kişiler arası algılama ve bunu etkileyen faktörler; tutumların niteliği ve değişimi kuramları; güdüleme; gruplar ve grupların çalışmaları;yönetici liderlik ve karar vermeyi etkileyen faktörler;örgütsel iletişim; örgütsel değişme, değişime direnme ve örgütsel krizler; örgüt kültürü; örgütlerde psikolojik sorun ve şikayetler; uyum ve uyma davranışı; stres;ast-üst ilişkilerinde yaşanan sorunlar ve otorite (yetke);  yönetime katılma; disiplin; çatışma ve çatışmanın çözümlenmesi; saldırganlık konuları ele alınmaktadır.

Siyasal Şiddet ve Terörizm

Bir politika aracı olarak siyasal şiddet; siyasal düşüncede şiddet (Marxist düşünce ve Faşizm vd..); siyasal amaçlı şiddetin kaynakları; siyasal şiddet türleri: ayaklanma – isyan, devrimci ihtilaller, ulusal kurtuluş hareketleri, devlet terörü, iç savaş, gerilla hareketleri, dinsel ve etnik çatışmalar.. Özel bir siyasal şiddet türü olarak ‘Terörizm’: Siyasal terörizm nedir? Tanımlama problemi ve nedenleri; terörizmin yorumlanması; kökleri; türleri ve sınıflandırılması; amaçları; terörist ideolojiler ve inançlar, terörist davranışı anlamak; siyasl şiddet ve terörizmle mücadele.

Türk Siyasal Hayatı

Bu derste Türkiye’nin siyasal yapısı, Türk siyasal hayatına yön veren kurumlar ve gruplar, tarihi, günümüzdeki yapıları, etkileri ve birbirleriyle ilişkileri açısından incelenir. Bu amaçla İttihat ve Terakki Partisi’nden günümüze kadar iktidara gelmiş veya siyasal hayatta önemli etkisi olmuş olan siyasal partilerin yapısı ve diğer kurumlarla ilişkileri, Türkiye’deki siyasal yapı, siyasal kurumların birbirleriyle ilişkileri, sivil toplum kuruluşları, vakıflar, dernekler, işçi ve işveren kuruluşları, odalar vb. kurumların siyasal hayata etkisi, Türkiye’deki demokrasinin gelişimi ve önündeki engeller, Türk siyasal hayatında sorunlar detaylı ve tartışmalı olarak incelenir.

Organize Suçun Sosyolojik Temelleri

Organize suçların kapsamı ve genel nitelikleri; devlet sistemleri ve devlet-toplum ilişkilerinin organize suçlar üzerindeki etkileri; siyasal ve bürokratik yozlaşma ve yolsuzluk ekonomisi; globalleşme, global sistem ve organize suçlar; sosyal tarih açısından ‘mafya’ ve ‘organize suç’ olgusu: İtalya ve Türkiye deneyimi (Sicilya Mafyası, kültürel kodlar, racon, kabadayı romantizmi..); ‘anomi’ ve ‘modernleşme’ süreçlerinin organize suç ve örgütlerinin ortaya çıkmasındaki rolü.. Bu ders tartışma, seminer  ve ödev verme şeklinde işlenecektir.

Organize Suçla Mücadele Yöntemleri

Bu dersin temel amacı son zamanlarda ortaya çıkan ve topluma büyük rahatsızlık vermeye başlayan organize şekilde işlenen suçlara karşı polisin alacağı önlemlerin incelenip araştırılmasını amaçlamaktadır. Polise düşen görevler, polisin kullanacağı teknikler ve yöntemler ana konuları teşkil etmektedir.

Türk Yönetim Sisteminde Hukuki Sorunlar

Türk yönetim sisteminde kamu yönetimi birimlerinin hizmetlerin sunulmasında, ast üst ilişkileri bağlamında, idarenin mahkeme kararlarını uygulamasında ve ayrıca keyfi uygulama sorunları gibi konular bu derste ele alınacaktır. Ayrıca emniyet teşkilatında yaşanılan uygulama ile ilgili hukuki  sorunlar bu derste tartışılacaktır. Bu ders tartışma, seminer  ve ödev verme şeklinde işlenecektir.

Polis-Medya İlişkileri

Yukarıdaki başlık altında yapılacak olan ders sunumunda; Devlet, İdeolojiler, devletin güçleri ve medya teorileri irdelenerek, Dünyadaki ideoloji aygıtlarına ve medya kuruluşlarına ABD, AB ilkeleri, Rusya, Çin, İslam Ülkeleri ve Türkiye örneklemeleri yoluyla bakılacaktır. Medya ve Polis arasındaki ilişkiler ve teorilerinin harmanlanması sonucunda, konunun pratik uygulayıcıları ve akademisyenleri ile de ders ortamında mastır öğrencilerinin birlikteliği sağlanılacaktır. Polis medya ilişkilerinde olan ile olması gereken arasındaki çelişkilerin pratikteki uygulamalarda daha sağlıklıya doğru adım atması amacıyla somut öneri ve temennilerde bulunulacak ve bunların alan çalışmaları ile desteklenmesi yada eksikliklerinin ortaya koyulmasına zemin hazırlanacaktır.

Türkiye'de Yönetim Kültürü

Geçmişten günümüze Türk yönetimini etkileyen kültürel koşullar polis bağlamında ele alınmaktadır. Türkiye’nin  devlet ve bürokratik yapısı, yönetim anlayışı, merkeziyetçi yapısı içindeki örgütsel kültür, ilişki kültürü, sosyal ortam ve yönetsel kültür ilişkileri incelenen konular arasındadır. Kamu kurumlarındaki ortam ve idari kültür detaylı ele alınacaktır. Bu ders tartışma, seminer  ve ödev verme şeklinde işlenecektir.

Sportif Organizasyonlarda Güvenlik

Bu dersin amacı ülkelerin vazgeçilmez tanıtım yönetim olan spor organizasyonlarının güvenliğinin nasıl sağlanacağının araştırılması ve işlenmesidir. Ulusal ve uluslar arası çapta düzenlenen organizasyonların güvenliğinin sağlanmasında güvenlik kuvvetlerinin (özel, polis, jandarma) oynayacağı roller, alacağı önlemler, uygulayacağı yöntemler ele alınacaktır. Sporcuların, seyircilerin, ilgili yetkililerin ve normal halkın her türlü organizasyon öncesi ve sonrası güvenliği stratejilerinin geliştirilmesi ve uygulanmasının teorik olarak analizi amaçlanmaktadır. Bu noktada, sportif organizasyonlarda seyir güvenliği (holiganizm gibi tehlikelerin üstesinden gelme), beslenme güvenliği, sokak güvenliği, istirahat güvenliği, antrenman güvenliği, seyirci ve sporcuların seyahat güvenliği başlıca konulardır. Ders tartışma ve seminer yöntemiyle

Polis Alt Kültürü

Polis alt kültürü dersi polisin kendine özgü kültürünün oluşumunu ele almaktadır. Bu kültürün oluşumunu etkileyen faktörler (aile, okul, iş çevresi, sosyal çevre ...) detaylarıyla ele alınıp tartışılmaktadır. Polisliğe girmeden önceki faktörler ve mesleğe girdikten sonraki faktörlerin alt kültür oluşumundaki etkileri Türkiye ve yurtdışı ölçeğinde ele alınmaktadır.

Karşılaştırmalı Yönetim Sistemleri

Bu dersin amacı öğrencilere kamu yönetimleri ile ilgili karşılaştırmalı bir bakış açısı vermektir.  Karşılaştırmalı çalışmaların başlıca gerekçesi, öğrencilerin kendi ülkelerinin sorunlarına çözüm ararken diğer ülkelerin deneyim, bilgi ve uygulamalarından ders almalarını sağlamaktır. Böylece Türkiye’nin sorunlarını tartışırken diğer ülkelerde yaşanılan sorunlar veya bulunan çözümlerle ile ilgili tartışmaların daha geniş kapsamlı yapılması sağlanacaktır. Bu Türkiye’nin tartışılmasına katkı yapabilir.

İstihbarat Sistemleri

Bu derste ülke güvenliği ile ilgili istihbarat faaliyetleri her boyutta teorik olarak ele alınacaktır. Ön istihbarat, stratejik istihbarat ve diğer istihbarat yöntemleri terör, organize suç ve devlet güvenliği bağlamında detaylı tartışılacaktır. Bu ders tartışma, seminer  ve ödev verme şeklinde işlenecektir.

ULUSLARARASI POLİSLİK ÇALIŞMALARI  PROGRAMI

Sosyal Bilimlerde Araştırma  Yöntemleri

Bu dersin en temel amacı bir doktora ve  yüksek lisans öğrencisine veya bir araştırmacıya akademik çalışma yapma yeteneği kazandırmaktır. Bu açıdan bir  sosyal alandaki çalışmanın nasıl, hangi yöntemlerle ve araçlarla yapılacağının öğretilmesi en önemli noktadır.  Özellikle, nicel ve nitel yöntemler ve bunların beraber kullanımları önem kazanmaktadır.  Akademik çalışma ve araştırmalarda izlenecek aşamalar bu derste verilerek öğrencilerin yaptıkları araştırma ve çalışmaları anlamlı kılmaları sağlanacaktır. Bu ders özellikle araştırma yaptırtarak, seminerlerle ve tartışmalarla yöntem uygulamaları yaptırtarak işlenecektir.

Uluslararası Polis İşbirliği

Günümüzde suç ve suçluların sınır tanımaz özelliği nedeniyle polislik anlayışında ciddi anlamda değişikliklere gidilmiştir. Özellikle Türkiye’nin de aday ülke olarak içinde bulunduğu Avrupa Birliği bünyesinde artık suç ve suçlu ile mücadelede ulus-ötesi işbirliği olmadan başarılı olmak neredeyse imkansız bir hal almıştır. Bu nedenle, Birlik Amsterdam Antlaşmasında bu konuları ön plana çıkararak, Üye Devletler arasında cezai konularda polisiye ve adli işbirliği alanlarında ortak eylem geliştirmek ve mücadele etmek yoluyla vatandaşlara bir özgürlük, güvenlik ve adalet alanı içinde yüksek seviyeli güvenlik sağlamayı hedeflemiştir. Bu programda Dünyada ama özellikle Avrupa Birliğinde polis işbirliği alanında yapılan çalışmalara ve İnterpol-Europol gibi kurumlara yer verilecek ve bu çalışmaların günümüzde gelmiş olduğu nokta incelenecektir.

Avrupa Birliğinde Örgütlü Suçlar ile Mücadele

Sınırların kalktığı ve tüm bireyler gibi suç örgütü mensuplarının da serbest dolaşıma sahip olduğu AB coğrafyasında özellikle örgütlü suçlar ile mücadelede ortak tavır almak kaçınılmaz olmuştur. İç sınır kontrollerinin bir çok ülkede tamamen kaldırılması organize suç örgütlerine büyük bir hareket serbestisi tanımış olması bilinen bir gerçekliktir. Suç örgütlerinin elde etmiş olduğu bu avantajlı durumu gören ve bu suçlara karşı ortak mücadele gereksinimi gören AB yetkilileri özellikle 1999 Tempere Zirvesinde örgütlü suçlar ile mücadele konusunda bir takım prensipler almış ve bu prensipler çerçevesinde ulus-devletler ile birlikte Birlik çapında da bu suçlar ile mücadele etme kararı almıştır. Bu programda AB’nin bu suçlar ile mücadele çalışmaları ve karşılaşılan sorunlar irdelenecektir.

Uluslar arası Politika ve Terörizm

Uluslar arası politik çıkarların korunmasında terörizmin çıkar amaçlı kullanımı.artık herkes tarafından bilinen bir gerçekliktir. Bu programda Uluslar arası ilişkilerde teorik argümanlar tartışıldıktan sonra İkinci Dünya Savaşı öncesi, Soğuk savaş dönemi ve Soğuk savaş sonrası dönemde, uluslar arası politikanın belirlenmesinde terörizmin rolü ele alınacaktır. Ayrıca Uluslar arası terörizm, küreselleşme ve karşılıklı bağımlılık teorileri arasındaki ilişkiler de bu derste ele alınacak başlıca konular arasındadır.

Karşılaştırmalı Polislik

Giderek daha fazla küçülen bir dünyada, bir yandan farklı ülkelerin karşılaştıkları suç ve güvenlik sorunlar birbirine benzerlik arz ederken, öte yanından bunlara çözüm üretecek olan güvenlik birimlerinin de birbirlerin ile yardımlaşma ve işbirliği içinde olmaları gerekmektedir. Etkin bir güvenlik hizmeti için gerekli ve hatta kaçınılmaz olan bu tür ilişkilerin sağlıklı şekilde işleyebilmesi için farklı güvenlik teşkilatlarını gerek kurumsal yapıları ve geçirmiş oldukları evrimin ve gerekse günümüzde karşılaşmış oldukları sorunlar karşılaştırmalı bir yaklaşım ile ele alınması gerekmektedir. Bu derste geleceğin güvenlik teşkilatlarını şekillendirip yönetecek olan üst düzey güvenlik yöneticileri farklı polis sistemleri ve onların tarih gelişimleri, kurumsal yapıları, yönetim politikaları, seçim ve eğitim sistemleri, kurumsal kültürleri gibi  konusunda bilgi verilecektir.

Uluslararası Hukuk Ve Terörizm

Anti-terörizm amaçlı uluslararası sözleşme ve belgeler; savaş hukuku ve terörizm (Cenevre Sözleşme ve Protokolleri); self-determinasyon hakkı, ulusal kurtuluş hareketleri ve terörizm; uluslararası ceza hukukunda terörizm;  terörizmle mücadelede uluslararası işbirliği: terörizm ve suçluların iadesi; uluslararası terörizm ve devletlerin yargı yetkisi; devlet destekli terörizm, sıcak takip; hava korsanlığı ve uçak kaçırma; açık denizlerde terörizm; Avrupa Birliği’nin terörizmle mücadele politikası.

Türk Dış Politikasında Güvenlik

Türkiye’nin dış ilişkilerini Türkiye’nin güvenlik çıkarları bağlamında değerlendirmek, günümüzdeki ve gelecekteki ortaya çıkma ihtimali olan sorunlar üzerinde durmak ve ulusal sınırların önemini büyük ölçüde yitirdiği günümüzde öğrencilere mekansal genişlikle düşünme yeteneği kazandırmaktadır. Dersin içeriğinde, PKK Kıbrıs,Su sorunu, Ortadoğu ve Terör, İran,Ermeni Sorunu ve Ermenistan İlişkileri, Dünyada Lobicilik ve Türk Dış Politikası için lobiciliğin önemi, Rusya,Kafkasya ve Orta Asya, Balkanlar ve Türkiye, AB Türkiye İlişkileri, Bölgesel ve Küresel Güvenlik: Terör,Nükleer Silahlar, Kuzey Güney ilişkileri, Fakirlik, Açlık, Çevre sorunları ve İnsan hakları.

Küreselleşme ve İç Güvenliğe etkileri

Bu derste Küreselleşme ve ulus devlet kavramı arasındaki ilişkiler, Yeni dünya düzeninde iç güvenliğin sağlanmasının yolları ele alınacak başlıca konulardandır. Ayrıca  Küresel dünyada polisin görev tanımı ve polislik profesyonelliğindeki değişimler,Karşılıklı bağımlılık ilkesinin ulus devletin polisini küresel polise dönüştürmesi ve küreselleşmenin insan hakları boyutunda iç güvenliği şekillendirmesi gibi konular incelenecektir.

Uluslararası Ceza Hukuku

Güvenlik güçlerinin (özellikle polislerin) işlediği suçlar ve yargılanmaları konularına değinilecektir. Bu alan insan hakları alanından ayrı bir alandır ve insan hakları mahkemelerinde dava konusu olmayan, ağır insanlık suçlarıyla ilgilenmektedir. Yeni ve popüler bir konudur, uluslar arası ilişkiler ve hukuk fakültelerinde ele alınışından farklı olarak, güvenlik güçlerini ilgilendirdiği yönüyle ele alınmasından dolayı Türkiye’de bir ilk olarak değerlendirilebilir. Spesifik mahkemelerin yanında yeni kurulan uluslar arası ceza mahkemesi (UCM) nde ele alınacak suçlar dikkate alınacaktır.

Uluslararası Polislikte Çağdaş Sorunlar

Bu derste uluslararası polislik nedir ve ulusal polisten farkları nelerdir? Çok uluslu ortak polis teşkilatlarının ortaya çıkışı ve çalışma alanları, Uluslar arası polisini denetlenebilirliği ve sorgulanabilirliği ve yetki, sorumluluk alanlarının ve yaptırım gücünün sınırlarının belirlenmesi sorunu gibi temel sorunlar ele alınacak en önemli konular arasında yer almaktadır. Ayrıca Uluslar arası polis örgütlenmelerinde ortak amaçların belirlenmesi ve güven sorununun çözümü, Uluslar arası polislikte bilgi akışının, eşgüdümün ve teknoloji transferinin sağlanması ve Uluslar arası polisliği yaşama geçirmede ortak eğitim ve öğretim modüllerinin gerçekleştirilmesi gibi konularda ders programı çerçevesinde ele alınacak konular içindedir.

Avrupa Güvenlik İşbirliği Teşkilatı (AGİT), Barışı Koruma ve Polislik

Türkiye’nin de üye olduğu AGİT, geniş güvenlik anlayışı ve sivil inisiyatife dayalı yapısı ile Avrasya bölgesinde barışın korunmasında faaliyet göstermektedir. Diğerleri yanında, polislik hizmetleri de barışın korunmasında önemli bir unsur olduğundan, özellikle Balkanlar, Orta Asya ve eski doğu bloğu ülkelerine yönelik olarak AGİT bünyesinde uluslararası görev güçleri oluşturulmaktadır. Bu uluslararası misyonlarda, üye ülkelerin polis ve kolluk güçlerinden personel de görevlendirilmekte olup bu konularda sürekli bir gelişme yaşanmaktadır. Bu nedenle, AGİT’in kuruluşu, yapısı ve barışı koruma ve polislik fonksiyonlarının bilinmesi ve öğretilmesi ve bilimsel çalışmaların yapılması, uluslararası polislik çalışmalarının temel amaçları arasında yer almaktadır. Bu dersin ana konuları şunlardır: Teşkilatın tarihsel arka planı ve karakteristik yapı özellikleri, temel belgeler, değişik ülkelerde barışı koruma misyonları ve uluslararası görev güçleri (Kosova misyonu vs.), polislik hizmetlerinde yaklaşım ile temel sorunların irdelenmesi.

İnsan Haklarının Uluslararası Konumu ve Polislik

BM, Avrupa Konseyi, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı gibi global ve bölgesel düzeyde, Türkiye’nin de taraf olduğu uluslararası insan hakları belgeleri ve sistemleri vardır. Bunlardan Avrupa Konseyi bünyesinde ortaya çıkan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Mahkemesi, polis ve hukuk uygulayıcıları üzerinde önemli etkisi olan sistemlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla, temel hak ve özgürlükler alanlarında normatif gelişmeler, ortaya çıkan içtihatlar ile yapısal gelişmelerin öğrenilmesi ve irdelenmesi, diğer hukuk uygulayıcıları yanında polis ve kolluk görevlileri bakımından önem arz etmektedir. Bu derste görülecek konu başlıklarından bazıları şunlardır: global ve bölgesel insan hakları sözleşmeleri; yaşam, işkence kötü muameleye maruz kalmama, adil yargılanma, özel yaşam gibi insan hakları alanında özellikle polisliğe yönelik gelişmeler; Denetim Mekanizmaları.

Türkiye’nin Bölgesel ve Küresel Sorunları

Türkiye'nin içinde bulunduğu bölgenin stratejik, kültürel, ekonomik ve tarihi durumu nedeniyle hemen hiçbir ülkenin elinde bulunmayan önemi ve bu önemin getirdiği sorunları vardır. Türkiye tarih boyunca doğu-batı, kuzey-güney, gelişmiş-azgelişmiş, İslam-Hıristiyan, sağ-sol çatışmalarının merkezi olmuştur. Ayrıca bu bölgede güç odaklarının yapısı ve çıkar çatışmalarına neden olan faktörler çok hızlı ve sık değiştiğinden bölgenin öneminin azaldığı zannedildiği anda daha farklı faktörler devreye girip daha da artmaktadır. Doğu Bloku yıkıldıktan sonra da aynı süreç yaşanmış ve Türkiye’nin çıkarları tüm Balkanlar, Kafkaslar, Ortadoğu ve Orta Asya'yı kapsamıştır.

Bu açıdan bakıldığında sadece komşuları ile arasındaki problemlerin adlarını sıralamak bile Türkiye'nin uluslararası güvenliğinin ne derece önem kazandığı ve iç ve dış güvenliğin iç içe geçtiğini gösterir: Yunanistan ile Kıbrıs, Ege, Batı Trakya; Bulgaristan ile Soğuk Savaş sonrası gelişen ilişkiler ve Bulgaristan’daki Türk azınlık; Kafkas ülkeleri ile petrol taşımacılığı, Ermenistan ve Çeçenistan sorunu; İran ile rejim sorunları, Irak ile su, terör ve Irak’ın gelecekteki durumunun Türkiye’nin çıkarlarına etkisi, Suriye ile Hatay ve su sorunu; tüm bunların bileşimi olarak da güvenlik sorunları gibi. Çemberi daha genişlettiğimizde karşımıza Balkanlardaki etnik çatışmalar (Bosna-Hersek, Makedonya, Kosova), Kafkaslarda ve Orta Asya'da çıkar mücadeleleri, Ortadoğu'da Arap-İsrail sorunu çıkıyor. Coğrafyayı daha da genişletirsek Avrupa Birliği, A.B.D. ve Rusya ile ilişkiler, hatta ekonomik açıdan bakıldığında Uzakdoğu ve Latin Amerika ülkelerindeki ekonomik krizlerin dolaylı olarak Türkiye’yi de etkilediği görülür.

Son yıllarda Polis Akademisi’ne Balkanlar, Kafkaslar, Orta Asya ve Ortadoğu’dan öğrencilerin gelmesi, Türk güvenlik güçlerinin bu bölgelerin yeniden yapılandırılmasında görevlendirilmesi bile Türkiye’nin bölgedeki öneminin ve çıkarlarının arttığına bir kanıttır. Uluslararası Polislik dalında yüksek lisans yapan öğrencilerin Türkiye’nin iç ve dış güvenliğine etkide bulunan bu sorunları, Türkiye’nin bölgesel ve küresel düzeyde önemi ve bu önemin getirdiği sorunları  bilmesinin gerekli olduğu düşüncesiyle bu ders önerilmiştir.

Mukayeseli Anayasa Hukuku ve Kolluk

Bu dersin amacı, öğrencinin anayasa hukukunun temel kavramlarını hem teorik düzlemde hem de uygulamaya dönük olarak tartışmasını sağlamaktır. Bireylerin anayasa tarafından korunan hakları ve bu haklar karşısında kolluk güçlerinin görev ve yükümlülükleri bu dersin ana konularını oluşturmaktadır. Yaşama hakkı, işkence yasağı, kişi özgürlüğü gibi anayasal hak ve özgürlükler mukayeseli olarak ele alınacak, özellikle de Türk anayasal mevzuatı ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümleri birlikte analiz edilecektir. Bu mukayesenin pratik bir hedefi de, kolluktan kaynaklanan ve AİHM önünde mahkumiyetle sonuçlanan hak ihlallerinin nedenlerini tartışmaya açmaktır

Liberal Demokrasilerde Güvenlik Sorunu

  • Siyasi rejimlerin tasnifinde klasik yaklaşımlar, Antik Yunan’dan 19. Yüzyıl’a
  • Siyasi rejimlerin tasnifinde modern yaklaşımlar: 20. Yüzyıl
  • Çağdaş siyasi rejimler: A) Totaliter rejimler, B) Otoriter rejimler C) demokratik rejimler
  • Totaliter rejimler. Totaliter rejimlerin tarihi, tarihi örnekler, modern örnekler, felsefi kökler, totaliter rejimlerin unsurları, edebi eserlerde totaliter sistemler
  • Totaliter rejimler ile demokratik rejimler arasında bir ara kategori olarak otoriter rejimler: Felsefi kökler, siyasi hayatta yansımalar, totaliter ve demokratik sistemlerden farklılıklar
  • Liberal demokrasiler: Demokrasinin ardında yatan felsefe, değerler, demokratik yapılanma tarzları, demokrasinin kurumsal unsurları
  • Beşeri bir problem olarak güvenlik, insan ihtiyaçları arasında güvenliğin yeri, bireysel güvenlik ve toplu güvenlik.
  • Siyasi sistemler ve güvenlik. Anti-demokratik siyasi sistemlerin güvenlik sorununa bakışları
  • Liberal demokrasilerde güvenlik, insan hakları ve güvenlik, güvenlik aygıtlarının sistem içindeki konumu, güvenlik birimlerinin örgütlenmesi, siyasi iktidar örgütlü güvenlik birimleri ilişkisi, güvenlik birimlerinin hukuki denetimi

Avrupa  Birliğinde İçişleri ve Adalet

Maastricht Anlaşması ile ekonomik bir topluluktan siyasi birliğe dönüşen  Avrupa Birliği’nde, “Adalet ve İçişleri Alanı” veya “Özgürlük, Güvenlik ve Adalet Alanı” şeklinde adlandırılan bölümde sığınma, göç, sınır kontrolleri, adli işbirliği, polisiye işbirliği, örgütlü suçla mücadele, sahtecilikle mücadele, terörizmle mücadele gibi konular ele alınmaktadır. Sınırların kalktığı Avrupa’da serbestçe dolaşabilmek için vatandaşların temel hak ve hürriyetlerini koruyan bir adalet sisteminin sağladığı güvenli bir ortam gereklidir. Bu bağlamda Adalet ve İçişleri konularında işbirliği ve koordinasyon sağlanması birliğin geleceği açısından son derece önemlidir.

Yasadışı Göç ve İnsan Kaçakçılığı

Küreselleşmenin etkisi ve Kuzey-Güney arasındaki gelir farklılığının giderek büyümesi 20. yüzyılın sonlarına doğru yeni bir sorunu ortaya çıkarmıştır. Bir yandan Kuzey’in bireylere sunduğu olanakların artması diğer yandan Güney’in otoriter rejimleri altında giderek fakirleşen insanlar kaçınılmaz olarak yasadışı bir göç hareketini tetikleyen etkenler olmuştur. Terör örgütleri ve organize suç örgütlerinin de bu sektöre dahil olması ile yasadışı göç insan ticaretine dönüşmüş ve bu gruplar için önemli gelir kaynağı haline gelmiştir. Bu derste yasadışı göçün nedenleri, ortaya çıkardığı sonuçlar ve bu suçlar ile mücadelede yapılan ve yapılması gereken işbirliği çalışmaları ele alınacaktır.

CEZA ADALETİ YÖNETİMİ PROGRAMI

Sosyal Bilimlerde Araştırma  Yöntemleri

Bu dersin en temel amacı bir doktora ve  yüksek lisans öğrencisine veya bir araştırmacıya akademik çalışma yapma yeteneği kazandırmaktır. Bu açıdan bir  sosyal alandaki çalışmanın nasıl, hangi yöntemlerle ve araçlarla yapılacağının öğretilmesi en önemli noktadır.  Özellikle, nicel ve nitel yöntemler ve bunların beraber kullanımları önem kazanmaktadır.  Akademik çalışma ve araştırmalarda izlenecek aşamalar bu derste verilerek öğrencilerin yaptıkları araştırma ve çalışmaları anlamlı kılmaları sağlanacaktır. Bu ders özellikle araştırma yaptırtarak, seminerlerle ve tartışmalarla yöntem uygulamaları yaptırtarak işlenecektir.

Ceza Adalet Sistemine Giriş

Ceza Adalet Sistemine Giriş dersinin iki temel amacı vardır. Birincisi “Ceza Adalet” kavramının ne anlama geldiğinin öğretilmesi ve ikincisi Ceza Adaleti Sitemini oluşturan öğelerin tanıtılması. Ceza Adalet kavramı her ne kadar ülkemizde yeni bir kavram olsada, batı ülkelerinde ve özellikle ABD’de üzerinde çok durulan bir bilim dalıdır. Ancak son yıllarda Türkiye’de de bu konu hükümetlerin gündem maddelerinin ön sıralarında yer almaktadır. Yapılan ceza kanunu reformları esasen ceza adalet sisteminin reformu ile ilgilidir.  Genel olarak ceza adalet sistemini üç organı vardır: Bunlar Kolluk, Mahkeme ve Hapishane’dir. Yanlız saç ayağını oluşturan bu üç kurumunda kendi içinde ayırımlara tutulması mümkündür. Mesela mahkeme aşaması iddia (savcı), yargılama (hakim) ve savunma (avukat) konularını kapsayacak şekilde ele alınır. Sistem bu organların kombine çalışması sonucu işler. Aynı bir canlı sistem gibi bu organların birinde meydana gelen bozukluklar bütün sistemi olumsuz etkiler.  Ayrıca bu derste, ceza adalet sistemini oluşturan organlar tanıtılırken sisteme ait problemler ve eleştiriler üzerinde de durulmaktadır.

Ceza Adalet Modelleri

Ceza adalet prosedürünün işleyişi ile ile ilgili çeşitli teoriler geliştirilmiş ve bu teoriler birer model haline getirilerek sistemin işleyişini açıklamakta kullanılmıştır. Bu modeller bir anlamda ideal bir ceza adalet sisteminin nasıl olması gerektiği hususunda yol gösterici olmuşlardır.  Bu konuda en meşhur iki model 196O’li yıllarda Herbert Packer tarafından geliştirilen “Sanık Hakları Merkezli Model” ve “Suçla Mücadele Modeli”dir (Due Process ve Crime Control Modelleri). Özellikle Türkiye’de bu yıl gerşekleştirilen ceza kanunları reformu sanık hakları merkezli modeli Türk Ceza Adalet Sisteminde hakim kılmaya yönelik olduğu söylenebilir. Packer’ın iki modelinin yanında 8-9 adet değişik modeller daha önerilmiştir. Bu derste işte bu modeller teorileri ile birlikte kapsamlı bir şekilde ele alınacaktır. İlaveten, modellerin üzerinde olan “adversarial ve restorative” ceza adalet sistemide tanıtılacaktır. Bu model ve sistemlerin tanıtılmasının, ceza adaleti ve yönetimi mastır öğrencilerine sistemin teorik temellerini anlamaları açısından büyük yarar sağlayacağı öngörülmektedir.

Ceza İnfaz Yönetimi

Bu dersin içeriğinde karşılaştırmalı olarak ABD, Avrupa Birliği ülkelerindeki ve Türkiye’deki hapishanelerin durumları ve yönetimleri karşılaştırılacaktır. Bu çerçevede hapishanelerin ne kadar işlevsel olduğu – olmadığı üzerinde durulacak ve hapishanelerin sorunları ile ilgili çözüm ve öneriler masaya yatırılacaktır.

Mahkeme Yönetimi

Çoğunlukla yürütme organı içerisinde düşünülen yönetim olgusu, toplumu ve bireyleri yakından ilgilendiren mahkemelerde de ciddi öneme sahiptir. Bir mahkemenin iyi yönetimini sağlamak, belli temellere dayanır. Bu temellerin belirlenmesi ve öncelik sıralaması ise, yönetimin standartları ile yönetim anlayışını gündeme getirmektedir.

Mahkeme yönetiminde, kuruluş kanunlarından başlamak üzere, görev alanına göre ilgili mevzuat hükümleri etkin bir role sahiptir. Diğer yandan insan unsuru, mahkeme yönetimini doğrudan etkilemektedir. Hâkim, savcı ve personelin nitelikleri, yaklaşımları ve bu konudaki diğer nedenler de yönetim olgusunda büyük önem taşımaktadır.

İlk başta tam hissedilemese de, bir toplumdaki hemen her kurum ve kişinin, mahkemelerle bir ölçüde teması olabilir. Bu noktada mahkeme yönetimi konusunda, başta adlî kolluk olmak üzere, kamu ve özel pek çok kurumla olan ilişkilerin gözetilmesi de kaçınılmazdır.

Yukarıda yalnızca birkaç dayanağı belirtilen mahkeme yönetimi, Ülkemizde son yıllarda yüksek lisans düzeyinde  ilk defa bu düzeyde ele alınmaktadır.

Alternatif Cezalandırma Sistemleri

Hapishanelerin dışında başka ne tip cezalandırma sistemleri vardır. Bunlar gerçekten de cezalandırma mıdırlar yoksa hapishanelerin sorunlarından kaçmak için üretilmiş yalancı bahaneler midirler? Para cezası, toplumsal bir görevde çalıştırmak, ev de hapis cezası ve benzeri sistemler ABD ve AB ülkelerinden de örneklerle tartışılacak ve bu sistemlerin Türkiye bağlamında da uygulanabilirliği üzerinde çalışmalar yapılacaktır.

Kolluk Savcılık İlişkileri

Ceza Yargılamasında suçun işlendiği veya daha doğru deyimle işlenen suçtan kolluk güçlerinin haberdar olduğu andan itibaren soruşturma aşamasının iddianame ile tamamlanarak davanın açıldığı ve işin mahkemeye intikal ettiği veya savcının koğuşturmaya yer olmadığına dair kararına kadar geçen safhada kolluk ve savcının birlikte yürüttüğü CMK’de belirlenen (yakalama, gözlem altına alma, delil toplama v.s. gibi) işlemler bu dersin şekli çerçevesini oluştururken, anılan işlemlerin gerçekleşmesi esnasında esas alınacak hukukî ölçütler ile her iki müessese (savcılık/kolluk) arasındaki ilişkinin insani boyutu ve işlemlerden başarılı sonuç alma bakımından önemine(rolüne) dair tartışmalar ile sözkonusu şekli çerçeveye içerik kazandırılacaktır.

Türk Adalet Yönetimi

Bu dersin amacı Türkiye’deki adalet kurumlarının örgütsel ve işlevsel açıdan incelenmesini gerçekleştirmektir. Adalet kurumları denince akla gelen Adalet Bakanlığı, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu, Yargıtay, Anayasa Mahkemesi, Danıştay, Adli ve İdari Mahkemelerinin yönetsel açıdan ele alınmaları ve aralarındaki ilişki ağının ortaya konması bu dersin başlıca alanlarıdır. Genel olarak bu kurumların adalet mekanizması içindeki yargısal ve hukuksal boyutu öne çıktığından bu  kurumlardaki fonksiyonel işleyiş ve örgütsel yapı göz ardı edilmektedir. Bu dersin özü bu eksikliği gidermek üzere adalet kurumlarına  farklı bir bakış açısı getirerek, bu kurumlardaki personel, altyapı, sosyal ilişkiler, ekonomik sorunlar  vb konular üzerinde detaylı tartışmalar yaptırmaktır. Burada Türk adalet mekanizmasının daha etkili ve verimli çalışmasına  katkı yapılması   temel hedeftir.

Kolluk Tarihi

Kolluk Hizmetlerinin devlet düzeninin kurulması ve devamı, vatandaşların huzur ve emniyet içinde yaşamalarının temini ve dolayısıyla cemiyet hayatının gereği gibi yürütülebilmesi için ne derece mühim olduğu açıktır. Nitekim gerek insanların suç işleyebilecekleri ortamın teşekkül etmesine engel olmak, gerekse suçluları takip ederek cezasız kalmamalarını sağlamak; günlük hayatın düzenli şekilde akışını temin etmek için alınan tedbirlere riayet edilip edilmediğini kontrol ve gözetim altında tutmak devlet otoritesini temsil edenlerin ilk ve en mühim vazifelerinden addedilmektedir.

Asayiş ve emniyetin ne şekilde sağlanmasına yönelmiş çalışmalar, yanı “Kolluk Hizmetleri”nin yürütülmesi hususunda yapılanlar, bugün olduğu gibi Osmanlılar Devrinde de devlet hizmetlerinin büyük bir kısmını teşkil ediyordu. Ne yazık ki Osmanlılarda Kolluk Hizmetlerinin ne şekilde yürütüldüğünü ortaya koyan tetkiklerin yetersizliği ilk bakışta göze çarpmaktadır. Çalışmamız böyle bir eksikliğin verdiği cesaretle yapılmaya çalışılmıştır.

Çocuk Suçluluğu ve Ceza Adalet Yönetimi

Globalleşmenin her geçen gün artarak devam ettiği hayatımızda görülen en büyük değişikliklerden biride dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de genel suç ve çocuk suçluluğu oranları da artmakta ve suç bilimcileri bu konu üzerinde yoğun çalışmalar yapmasına rağmen bu artış bir türlü engellenmemektedir. Bu dersin içeriği de özellikle ülkemizde çocuk suçluluğuna neden olan ana faktörler olan

  • Ailenin etkisi (Gelir durumu, Çocuk sayısı, tanınan eğitim imkanları ailede suç işleme oranı gibi)
  • Arkadaş gruplarının etkisi
  • Eğitimin etkisi
  • Fakirlik, işsizlik
  • Sıkı disiplinler veya tersi olan disiplinsizlik ortamları
  • Çocukların şahsiyet yapısı (Psikolojik ve fizyolojik)
  • Cezalandırma ve rehabilitasyon sistemlerindeki yetersizlikler

Detaylı olarak incelenerek bu sorunun azaltılması için ne gibi tedbirlerin ve kimler tarafından alınması gerekeceği konusunda tavsiyeleri ve bu alanda diğer ülkelerde yapılan çalışmaların karşılaştırmasını içermektedir. Ayrıca çocukların özellikle ceza adalet sistemindeki yeri ve bu sistemdeki aksaklıklar da karşılaştırmalı olarak irdelenmektedir.

Ceza Bilimi (Penoloji)

Penoloji, “ceza bilimi” anlamına gelmekte olup kriminolojinin bir alt dalıdır. Cezalandırma ve cezaların infazı konularındaki bilgi birikimi arttıkça bağımsız bir bilim dalı olma yolunda ilerlemektedir. Suç teşkil eden fiillerin ne tür cezalarla karşılanması ve bu cezaların nasıl infaz edilmesi gerektiği ile ilgili hususların tamamı penolojinin sahasına dahildir. Mevcut ceza adaleti sistemlerinde nihaî ceza olan hapis cezası ile ilgili tüm hususlar penolojiye dahil olduğu gibi, cezanın ertelenmesi, para cezası, toplum hizmeti, ev hapsi, elektronik prangalama, kamu hizmetlerinden mahrumiyet ve genel gözetim altında tutulma gibi alternatif cezalar da dahildir. Ayrıca kadın ve çocukların cezalandırılmasındaki farklılıklar, cezalandırmada eşitlik ve adalet esaslarına aykırı uygulamaların incelenmesi de dersin konusu içindedir.

Polis Akademisi Başkanlığı Gölbaşı / ANKARA | Telefon: 0 (312) 499 70 02 | Kullanım Koşulları | Gizlilik Şartları | Sıkça Sorulan Sorular | Kullanıcı Girişi | Yardım